پروین اعتصامی

رخشنده اعتصامی مشهور به پروین اعتصامی 15 اسفند1285 در تبریز متولد شد مادرش اختر

 فتوحی اذربایجانی و پدرش یوسف اعتصامی اشتیانی از گیلان و اصالتا اشتیانی بود. که از

 نویسندگان و مبارزان دوره مشروطه بوده است و اولین چاپخانه را در  تبریز دایر نمود.

  پروین  از کودکی علاقه زیادی به شعر و ادب فارسی داشت پدرش از همان کودکی در زمینه

   شعر با او تمرین میکرد و اشعار شعرای قدیمی رابه او میداد تا بر اساس ان شعر دیگری  

     بسراید به طوریکه او در 12 سالگی به چنان مهارتی رسید که شعر گوهر سنگ و ای مرغک

    را سرود:

      ای مرغک خرد ز اشیانه                             پرواز کن و پریدن اموز

      تا کی حرکات کودکانه                                  در باغ چمن چیدن اموز                                          

      رام تو نمیشود زمانه                                   رام از چه شدی رمیدن اموز

         مندیش که دام هست یا نه                      بر مردم چشم,دیدن اموز

         شو روز به فکر اب و دانه                           هنگام شب ارمیدن اموز

در  سال 1291 در 6 سالگی همراه خانواده از رشت به تهران مهاجرت کرد و ادبیات فارسی و عربی

را نزدپدر ادیب خود فرا گرفت سپس زبان انگلیسی را در مدرسه ی امریکایی تهران اموخت.

  در 18 سالگی در جشن فارغ التحصیلی سخنرانی کرد و از وضع  نامناسب اجتماعی, بی سوادی

  و حقوق زنان ایران سخن گفت که به عنوان اعلامیه ای در زمینه حقوق زنان  در تاریخ معاصر ایران

اهمیت زیادی دارد.

در28 سالگی با پسر عمویش که افسر شهربانی بود ازدواج کرد که به علت اخلاق نظامی شوهر

که با روح لطیف و ازاده او مغایرت داشت و عدم تفاهم پس ا ز 5/2 ماه به منزل پدر برگشت و بعد از

9 ماه با بخشیدن مهریه از همسرش جدا شد و تا پایان عمر کوتاهش ازدواج نکرد و به سرودن شعر

پرداخت.

                                                     
در ان زمان به تشویق ملک الشعرابهار دیوان خود را به چاپ رساند مجموعه اشعار او که قبل از 30

سالگی سروده , بیش از 150 قصیده, غزل و مثنوی شامل میشد که مورد استقبال زیادی از مردم

قرار گرفت چرا که مردم میخواستند بدانند که دیوان اشعار یک زن چگونه است.

استادانی چون دهخدا و علامه قزوینی اشعار او را طی مقاله هایی ستودند.

او پیشنهاد رضاشاه را مبنی برورود به دربار نپذیرفت چرا که در 15 سالگی شعری  درباره ستم

گران و ثروتمندان گفته بود:

برزگری پند به فرزند داد                                      کای پسر این پیشه پس از من تو راست

مدت ما جمله به محنت گدشت                         نوبت خون خوردن و رنج شماست

هرچه کنی نخست همان بدروی                       کار بد ونیک چو کوه و صداست                
 

گفت چنین: کای پدرنیک رای                            صاعقه ی ما ستم اغنیاست

پیشه انان همه ارام و خواب                            قسمت ما درد و غم و ابتلاست

ما فقرا از همه بیگانه ایم                                 مرد غنی با همه کس اشناست

خوابگه ان را که سمور و خزست                     کی غم سرمای زمستان ماست

تیره دلان را چه غم از تیرگی                           بی خبران را چه خبراز خداست

مرگ پدر در 63 سالگی تاثیر هولناکی بر او گداشت تا جاییکه میگوید:

پدر ان تیشه که بر خاک تو زد دست اجل

تیشه ای بود که شد باعث ویرانی من

درست زمانی که دیوانش برای چاپ دوم حاضر میشددر 35 سالگی 3فروردین 1320 به علت

بیماری حصبه دار فانی را بدرود گفت.

که پس از مرگش قطعه شعری از او یافتند:

اینکه خاک سیهش بالین ست                          اختر چرخ ادب پروین ست

گرچه جز تلخی ایام ندید                                     هرچه خواهی سخنش شیرین ست

صاحب انهمه گفتار امروز                                    سایل فاتحه و یاسین ست

پیکر پاک او در حرم معصومه در قم به خاک سپرده شده است.